W celu utrwalenia
państwu wiedzy jaka przyswajana jest na
kursach zamieszczamy poniższe materiały
dydaktyczne. Zachęcamy do zapoznania się
z nimi również przed egzaminem.
1. Światło pozycyjne-- Światło
mijania-- Światło drogowe-- Kierunkowskaz
2. Światła awaryjne
3. Światła przeciwmgłowe
4. Skrzynia biegów-- Światło wsteczne
5. Hamulec-- Światła stopu
6. Sygnał dźwiękowy
7. Wycieraczki
8. Ogrzewanie tylnej szyby
9. Nawiew powietrza
1. Światła wyłączone
2. Światła pozycyjne / jedno przekręcenie w górę /
3. Światła mijania / drugie przekręcenie w górę /
4. Światła drogowe / drążek od siebie /
5. Kierunkowskazy / góra - prawy, dół - lewy /
6. Sygnał dźwiękowy / klakson /
Egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii "B" składa się z
części teoretycznej i praktycznej.
Podstawą do uzyskania pozytywnego wyniku całego egzaminu
jest uzyskanie pozytywnych wyników z egzaminu teoretycznego
i praktycznego.
Egzamin teoretyczny obejmuje
sprawdzenie znajomości przepisów ruchu drogowego,
techniki kierowania i czynności kontrolno - obsługowych oraz
zasad udzielania pomocy przedlekarskiej.
Przeprowadzany jest w formie testu w sali egzaminacyjnej:
za pomocą komputerowego urządzenia egzaminacyjnego - polega
na wskazaniu przy jego użyciu wszystkich prawidłowych
odpowiedzi na wyświetlane w systemie losowym pytania ujęte w
banku pytań zapisanych w formie elektronicznej i
zatwierdzonych przez przewodniczącego komisji
w formie pisemnego testu - polega na wybraniu wszystkich
prawidłowych odpowiedzi i wpisaniu ich oznaczeń literowych
do odpowiednich rubryk imiennego arkusza egzaminacyjnego.
Egzamin teoretyczny przeprowadzany w formie testu polega na
udzieleniu odpowiedzi na 18 pytań.
Jest to test wielokrotnego wyboru, czyli każde pytanie
zawarte w teście może posiadać jedną,
dwie, lub trzy odpowiedzi prawidłowe.
Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie, zawarte w
teście, polega na wyborze z trzech
zaproponowanych odpowiedzi oznaczonych literami A, B, i C
wszystkich odpowiedzi prawidłowych.
Każdy inny wybór powoduje uznanie odpowiedzi jako
nieprawidłową i zaliczenie jednego błędu.
Dopuszczalna liczba błędów w teście na prawo jazdy kategorii
"B" wynosi dwa.
Popełnienie więcej błędów przez osobę egzaminowaną oznacza
uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu teoretycznego. Czas
trwania egzaminu wynosi 25 min
1. Przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego
podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio
za bezpieczeństwo jazdy, oraz ruszanie z miejsca.
Kryteria:
Sprawdzenie stanu technicznego
podstawowych elementów pojazdów odpowiedzialnych za
bezpieczeństwo ruchu drogowego
osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi
sprawdzić:
poziom oleju w silniku (osoba egzaminowana powinna
przynajmniej wskazać gdzie i przy użyciu jakich
przyrządów sprawdza się poziom oleju w pojeździe),
poziom płynu chłodzącego,
poziom płynu hamulcowego,
poziom płynu w spryskiwaczach - osoba egzaminowana
powinna co najmniej wskazać zbiornik i po jego otwarciu
stwierdzić obecność płynu,
działanie sygnału dźwiękowego,
działanie świateł zewnętrznych pojazdu,
właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i
zapięcie pasów bezpieczeństwa, (jeżeli pojazd jest w nie
wyposażony), sprawdzenie czy drzwi pojazdu są zamknięte,
w lewym lusterku kierowca powinien widzieć lewy bok
pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem,
w prawym lusterku kierowca powinien widzieć prawy bok
pojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem,
zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na
wysokości głowy.
upewnienie się o możliwości jazdy, wykluczenie
prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu
drogowym, ocena sytuacji wokół pojazdu
płynne ruszenie opuszczenie dźwigni hamulca awaryjnego,
łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów
silnika.
2. Jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu
Kryteria:
Płynna jazda pasem ruchu do przodu i
tyłu - w trakcie jazdy do tyłu obserwacja toru jazdy
pojazdu zgodnie z techniką kierowania przez tylną szybę
pojazdu i lusterka.
Nie przejeżdżanie przez linie i nie najeżdżanie na
krawężniki, pachołki i tyczki ograniczające pas (nie
dotyczy linii wewnętrznych ograniczających i
wyznaczających pole zatrzymania pojazdu),
Zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa w
wyznaczonym polu zatrzymania pojazdu
3. Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu
Kryteria:
przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć
się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć
osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po
zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciąga hamulec
awaryjny, a następnie rusza do przodu zwalniając go.
Zadania przeniesione z
placu manewrowego do ruchu miejskiego
właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy
w czasie wykonywania zadania,
możliwa jedna korekta toru jazdy,
miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując
je osobie egzaminowanej,
po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia
pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron
pojazdu, a pojazd musi być zaparkowaniu w sposób zgodny
z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość
opuszczenia pojazdu),
parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu
drogowego.
właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy
w czasie wykonywania zadania,
możliwa jedna korekta toru jazdy,
miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując
je osobie egzaminowanej,
po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia
pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron
pojazdu, a pojazd musi być zaparkowaniu w sposób zgodny
z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość
opuszczenia pojazdu),
parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu
drogowego.
3. Parkowanie równoległe pomiędzy dwoma
pojazdami (wjazd tyłem - wyjazd przodem)
Kryteria:
prawidłowa pozycja początkowa i końcowa
pojazdu,
właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy
w czasie wykonywania zadania,
możliwa jedna korekta toru jazdy,
miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując
je osobie egzaminowanej,
długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna
stanowić około 2 krotność długości pojazdu
egzaminacyjnego,
po zaparkowaniu pojazd nie może stwarzać zagrożenia dla
bezpieczeństwa ruchu drogowego,
w przypadku kiedy pojazd parkuje równolegle do
krawężnika, w trakcie wykonania manewru nie może
najechać na krawężnik.
4. Zawracanie na drodze jedno-jezdniowej,
dwukierunkowej
Kryteria:
właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany
kierunku jazdy
możliwość wykonania manewru przy wykorzystaniu
infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy,
zatoczki itp.)
zawracanie musi odbyć się przy użyciu biegu wstecznego -
miejsce do zawracania wyznacza egzaminator
Parkując prostopadle przodem pamiętać należy, że aby przód
zmieścił się w miejscu parkingowym, musimy rozpoczynać
manewr będąc znacznie dalej od linii samochodów niż w
przypadku parkowania prostopadle tyłem. Odległość zależy od
gabarytów maski samochodu i posiadanych umiejętności
parkowania. Regularnie parkując przodem, z czasem po prostu
nabieramy nawyku dobrej oceny odległości. Ogólna zasadą
jest, że im dalej od linii aut rozpoczniemy parkowanie, tym
mamy większe pole manewru. Jak tylko przód samochodu schowa
się, należy obserwować tył i w chwili, gdy uzyskamy pozycję
mniej więcej prostopadłą do osi jezdni, odkręcić kierownicę,
a w razie potrzeby korekty, skręcić ją nieco w przeciwnym
kierunku.
Równie często musimy parkować równolegle, czyli "na
kopertę".
Jest to jeden z trudniejszych sposobów, ponieważ zazwyczaj
mamy niewiele miejsca i musimy manewrować bardzo blisko
innych pojazdów, a do tego tyłem. Ustawmy się więc możliwie
blisko auta, za którym chcemy parkować i jak najmocniej
kręćmy kierownicą w prawo. Istotą tego rodzaju parkowania
jest jak najgłębsze -schowanie- samochodu między sąsiednimi
pojazdami, możliwie blisko krawężnika. Pamiętajmy, że przód
pojazdu podczas parkowania równoległego zajmie dużą część
jezdni i może utrudnić ruch innym samochodom. Jak już
-schowamy- tył, zdecydowanie odkręcamy kierownicę w lewo i
bardzo uważając na przód auta, kontrolujemy odległość do
samochodu za nami. Pamiętajmy też o pozostawieniu sporej
przestrzeni przed samochodem niezbędnej do wyjechania z
naszego miejsca parkingowego.
Parkowanie tyłem, czy też zawracanie z użyciem biegu
wstecznego i infrastruktury drogowej, mimo iż jest to manewr
wymagający najmniej miejsca, zazwyczaj sprawia kierowcom
najwięcej trudności. Spróbujmy najpierw ułożyć sobie w
wyobraźni cały manewr i wszystkie kolejne ruchy kierownicą.
Zamiast patrzeć w lusterko wsteczne (jeśli ocena odległości
w ten sposób sprawia nam problem), można przekręcić głowę w
prawo i spoglądać przez tylną szybę. Ważne, żeby monitorować
zwłaszcza boki i rogi samochodu. Bardzo wiele zależy od
ćwiczeń. Kurs na prawo jazdy nie wszystkim daje pewność
opanowania umiejętności parkowania, a świadomość, że obok
jest prawdziwy samochód czy też metalowy słupek bramy a nie
gumowy pachołek, dla wielu osób bywa paraliżująca. Dlatego
nie wykonujmy żadnych gwałtownych ruchów. Parkujmy
zwłaszcza, gdy nie do końca ufamy swoim umiejętnościom, z
minimalną prędkością. Jeśli nie jesteśmy pewni, czy
bezpiecznie wykonamy manewr, zatrzymajmy pojazd, wycofajmy
się z manewru spróbujmy jeszcze raz. Nie pozwólmy, aby inni
kierowcy nas zestresowali. Ruch na parkingu czy zawracanie w
ruchu miejskim to normalna rzecz mamy prawo do bezpiecznego
manewrowania nawet, jeżeli zajmuje to więcej niż kilka
sekund.
Jadąc w korku należy pamiętać o wzmożonej ostrożności i
zasadzie ograniczonego zaufania. Dlatego zanim wykonamy
manewr spróbujmy pomyśleć, co w tej chwili mogą zrobić inni
kierowcy, zwłaszcza za nami. Wykonując manewr wyprzedzania,
zawsze pamiętajmy spojrzeć w lusterko. Typowym zachowaniem
jest wysuwanie maski samochodu poza oś jezdni, żeby zobaczyć
co dzieje się z przodu i, jeśli nic nie nadjeżdża po
przeciwnym pasie ruchu, wielu kierowców odruchowo bez
spoglądania w lusterka przyciska pedał gazu i wyprzedza.
Oczywiście nie spoglądanie w lusterka jest niedopuszczalnym
łamaniem podstawowych zasad manewru wyprzedzania. Bardzo
ważny jest dostateczny odstęp od pojazdu przed nami, który
powinien wynosić minimum 1,5 m. Pamiętajmy też, aby nie
zostawiać zbyt dużego dystansu do samochodu przed nami,
ponieważ wtedy korek porusza się wolniej. W korku poruszamy
się z prędkością dostosowaną do warunków jazdy i
umożliwiającą nam manewrowanie. Nie wyprzedzajmy pasem
pobocza z prawej strony ani nie utrudniajmy powrotu na
właściwy pas kierowcom wyprzedzającym z lewej strony. Nie
zostawiajmy włączonego silnika i nie oddalajmy się od
samochodu, żeby sprawdzić jak długi jest korek. Jeżeli
stoimy dłuższy czas, można wyłączyć silnik. Jeżeli
przesuwamy się regularnie, ale jedynie o kilka metrów,
ciągłe gaszenie i odpalanie silnika jest nieuzasadnione i
szkodliwe dla samochodu, z łatwością można zatrzeć
rozrusznik.
Zbliżając się do wzniesienia, jeszcze na płaskim odcinku
drogi, należy przede wszystkim zwolnić. Uwzględniając moc i
obciążenie samochodu, włączamy odpowiedni bieg (przy
łagodnych podjazdach jest to zazwyczaj trójka). Wjeżdżając
na wzniesienie staramy się jechać jednostajnie: bez
gwałtownego hamowania i przyspieszania. Będąc już u góry,
wybieramy taki bieg, na którym podczas zjazdu wykorzystamy
hamujące działanie silnika. Przy ostrym wzniesieniu,
zjeżdżamy na dwójce, przy łagodnym - na trójce. Na stromych
zjazdach, w mocno obciążonych samochodach z silnikami małej
mocy, silnik nie jest w stanie wystarczająco ograniczać
prędkości. Często więc konieczne jest korzystanie z
hamulców. Zwalniamy wówczas przez niewielki, ale stały
nacisk na pedał hamulca. Nie powinno się dopuszczać do
rozpędzenia auta. Przy spadku, większe obciążenie tylnych
kół zwiększa prawdopodobieństwo zarzucania pojazdu podczas
hamowania. Nie zapominajmy też, że droga hamowania się
wydłuża. Nigdy nie zjeżdżamy ze wzniesienia na luzie, a tym
bardziej z wyłączonym silnikiem. Pracujący silnik - w
większości aut - zapewnia wspomaganie układu hamulcowego i
kierowniczego.
Na oblodzonej nawierzchni podczas hamowania najlepiej
sprawdza się technika hamowania pulsacyjnego. Polega ona na
tym, że wciskamy pedał hamulca, a następnie delikatnie go
popuszczamy, aby koła odzyskały przyczepność, i ponownie
lekko dociskamy. W czasie hamowania pulsacyjnego przez cały
czas nie zdejmujemy nogi z hamulca, a tylko zmieniamy siłę
nacisku na niego. Kiedy auto straci przyczepność i wpada w
poślizg, trzeba spróbować trudnej sztuki wyprowadzania auta
z poślizgu. Kierowcy mają do czynienia z dwoma podstawowymi
rodzajami poślizgu: nadsterowność, gdy tylne koła samochodu
tracą przyczepność, oraz podsterowność, która występuje w
czasie skrętu, kiedy tracą przyczepność przednie koła. W
przypadku nadsterowności należy wcisnąć sprzęgło, aby
równomiernie dociążyć wszystkie koła, oraz szybko kręcić
kierownicą w celu naprowadzenia przednich kół na drogę
(niezależnie od położenia tylnej osi). Jednocześnie poprzez
rozłączenie napędu auto wytraci prędkość, co zwiększy szanse
na wyjście z poślizgu. Jeżeli idzie o uślizg przednich kół,
należy natychmiast zdjąć nogę z gazu, zmniejszyć wykonywany
wcześniej skręt kierownicą i delikatnie wykonać go ponownie.
Zdjęcie nogi z gazu spowoduje dociążenie kół przednich i
zmniejszenie prędkości, zaś redukcja kąta skrętu powinna
spowodować odzyskanie przyczepności i korektę toru jazdy.
Ułatwione zadanie mają osoby, których samochód został
wyposażony w system przeciwpoślizgowy ABS. Jego zadaniem
jest nie dopuścić do zablokowania kół podczas hamowania i
tym samym zapobiec poślizgowi. Oczywiście każdy kierowca
powinien pamiętać, że nawet najdoskonalszy system
zamontowany w naszym samochodzie nie zadziała, gdy będziemy
jechać z dużą prędkością. Warto jednak wiedzieć, że
samochody wyposażone w ABS na bardzo śliskiej nawierzchni
mają krótszą drogę hamowania niż auta pozbawione tego
systemu.
Prawo o ruchu drogowym zakazuje jazdy po poboczu. Ta część
jezdni jest przeznaczona do ruchu pieszych i wybranych
pojazdów. Jedynie kierujący pojazdami zaprzęgowymi, rowerami
i motorowerami są zobowiązani poruszać się po poboczu, chyba
że pobocze nie nadaje się do jazdy lub poruszanie się po nim
utrudniałoby ruch pieszym. Linie krawędziowe wyznaczają
brzeg jezdni i oddzielają jezdnię od pobocza. Mogą być
przerywane lub ciągłe. Dla kierowców stanowią one wyrazne
ograniczenie: wzdłuż linii ciągłej nie wolno zatrzymać
pojazdu ani na jezdni, ani na poboczu, zaś wzdłuż
przerywanej na jezdni. Linia krawędziowa ciągła wskazuje na
zakaz zatrzymywania pojazdu. Według aktualnych przepisów
zabrania się kierującym pojazdami samochodowymi
przejeżdżania przez tę linię, ale tylko z jezdni na pobocze.
Kierujący innymi pojazdami, na przykład pojazdami
zaprzęgowymi, mogą przejeżdżać w obie strony. Kierowcy
pojazdów jadących po poboczu są zmuszeni od czasu do czasu
przemieścić się na jezdnię. Należy wtedy włączyć lewy
kierunkowskaz, upewnić się, czy nie powodujemy zagrożenia, i
wjechać na jezdnię. Kierowcy poruszający się po jezdni są
zobowiązani ułatwić wjeżdżającym z pobocza ten manewr.
Zbliżając się do pojazdów na poboczu, zawsze należy pamiętać
o zachowaniu odpowiedniej odległości i ostrożności oraz
zwracać uwagę, czy pojazdy te nie sygnalizują zamiaru wjazdu
na jezdnię.
Wyprzedzanie jest jednym z najtrudniejszych i jednocześnie
najbardziej niebezpiecznych manewrów, jaki kierowcy wykonują
na drodze. Polega ono na przejeżdżaniu obok pojazdu lub
innego uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym
kierunku. W Polsce związane jest to najczęściej ze zmianą
pasa ruchu na pas o przeciwnym kierunku.
1. Kierujący pojazdem jest zobowiązany przed wyprzedzaniem
upewnić się, czy ma dość miejsca, by wykonać ten manewr bez
utrudnienia komukolwiek ruchu.
2. Kierujący pojazdem jest zobowiązany przed wyprzedzaniem
upewnić się, czy kierowca jadący przed nim na tym samym
pasie ruchu nie zasygnalizował wcześniej zamiaru
wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub
zmiany pasa ruchu.
3. Przed wyprzedzaniem kierowca musi upewnić się, czy
kierujący jadący za nim nie rozpoczął także manewru
wyprzedzania.
4. Kierujący pojazdem jest zobowiązany przy wyprzedzaniu
przejeżdżać z lewej strony wyprzedzanego pojazdu.
5. Należy bezwzględnie pamiętać o zakazie wyprzedzania przed
wzniesieniem oraz na zakręcie oznaczonym znakiem
ostrzegawczym, gdyż kierowca nie ma wtedy dostatecznej
widoczności drogi.
6. Wyprzedzając w nocy, w celu uniknięcia oślepienia
jadących z naprzeciwka należy wcześniej zmienić światła
drogowe na światła mijania.
7. Kierujący pojazdem powinien przed wyprzedzaniem zachować
szczególną ostrożność, a zwłaszcza bezpieczny odstęp od
wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu. W razie
wyprzedzania pojazdu jednośladowego (kolumny pieszych)
odstęp nie może być mniejszy niż 1 metr.
8. Pojazd szynowy wolno wyprzedzać tylko z prawej strony
(chyba że położenie torów jest inne). Na jezdni
jednokierunkowej pojazd szynowy można wyprzedzać z prawej
lub lewej strony.
9. Nie wolno wyprzedzać przed oraz na przejściu dla pieszych
i skrzyżowaniu, a także na przejeździe kolejowym.
10. Kierującemu pojazdem wyprzedzanym nie wolno zwiększyć
prędkości w czasie wyprzedzania i bezpośrednio po nim.
Prawidłowe pokonanie łuku czy zakrętu wymaga od kierowcy
oceny stanu nawierzchni, dobrania optymalnej prędkości oraz
obrania odpowiedniego toru jazdy. Łuk jest niebezpiecznym
miejscem hamowania awaryjnego, gdyż prowadzący pojazd ma
ograniczoną widoczność i często bardzo mało czasu na
reakcję. Pierwszą reakcją kierowcy w nagłej sytuacji jest
silne i nagłe naciśnięcie hamulca. Przy takim gwałtownym
hamowaniu blokują się koła pojazdu (w autach bez ABS). Mimo
usilnych prób kierowcy zapanowania nad samochodem auto nie
skręci, lecz pojedzie prosto na skutek działania wypadkowej
siły bezwładności. Hamowanie pulsacyjne, które może
zwiększyć szansę pozostania pojazdu na drodze, polega na
naciskaniu hamulca ze zmienną siłą. Efektem tego jest na
przemian blokowanie kół i odzyskiwanie przyczepności. Należy
starać się, aby częstotliwość -pulsacji- hamulcem była jak
największa. Przy śliskiej nawierzchni osiągniemy powyższy
efekt, naciskając na hamulec z mniejszą siłą. Bardzo
pomocne, szczególnie przy hamowaniu awaryjnym, są systemy
bezpieczeństwa ABS i ESP, które zapewniają większą
sterowność i bezpieczeństwo. Jednak należy mieć na uwadze,
że po przekroczeniu prędkości granicznych żaden system
bezpieczeństwa nie utrzyma samochodu na prawidłowym torze
jazdy!
Istotną rolę w pierwszej fazie wchodzenia w zakręt odgrywa
szybkość. Zbliżając się do zakrętu, należy odpowiednio
wcześnie zmniejszyć prędkość jazdy, do takiej, z jaką możemy
ten zakręt przejechać. Wraz z redukcją prędkości redukujemy
odpowiednio biegi, wykonując ostatnią redukcję przed
zakrętem. Generalna zasada doboru toru jazdy podczas
pokonywania zakrętów mówi o wykonywaniu tego manewru po
możliwie łagodnym łuku. Pokonywanie zakrętu rozpoczynamy od
zewnętrznej krawędzi naszego pasa drogi. W połowie łuku
zbliżamy się do wewnętrznej pasa, a na wyjściu z zakrętu
znowu znajdujemy się przy skrajnej zewnętrznej krawędzi
drogi, płynnie wracając do jej środka. Niedopuszczalne jest
przejeżdżanie zakrętu na luzie. W zakręcie należy mieć obie
ręce na kierownicy.